بالا

کارگروه سیمرغ توسعه

شاخص سیمرغ توسعه

مدل سیمرغ توسعه یک مدل تحلیلی بومی برای توسعه است که ایده بنیادین آن بر مفهوم سیمرغ عطار نیشابوری اتکا دارد. هرچند که سیمرغ عطار نیشابوری، روایتی عرفانی است اما برداشت زمینی و توسعه‌ای از آن بر پایه مفهوم گذار از حالت «سی مرغ» به «سیمرغ» امکان‌پذیر است. گذار از سی‌ مرغ به سیمرغ به معنای فعال‌سازی سه کلید اصلی توسعه یعنی همکاری، هماهنگی و اطمینان است. البته در طی فرایند توسعه، سیمرغ‌شدن به معنای استقرار یک حالت دیکتاتوری نیست بلکه هماهنگی در عین به‌رسمیت‌شناختن تفاوت‌ها و تمایزها، همکاری در عین نقش‌های متفاوت و مکمل‌کردن نقش یکدیگر درعین حفظ منافع انفرادی است با این تفاوت که ارزش حاصل برای مجموعه را نسبت به حالت انفرادی، تکروانه و مبتنی بر ریسک بالاتر می‌برد. مدل بومی برای تحلیل توسعه به معنای اختراع دوباره چرخ یا عدم اتکا به انباشته ارزشمند دانش توسعه نیست بلکه بر اساس مطالعه تاریخی درباره مسایل توسعه ایران و با استفاده از آثار ارزشمند اندیشمندان توسعه، مدلی برای سنجش حرکت به سمت توسعه یا دوری از مسیر توسعه بر اساس راهبردهای بازیگران، ارایه شده است.

توسعه، داستان سی مرغ انسانی است که اگر بتوانند گوهر هماهنگی، همکاری و اطمینان را در عین احترام به حقوق یکدیگر، ارج ‌نهادن به تفاوت در خواسته‌‌ها و مقابله با تبعیض‌هاکشف کنند و آن را پاس بدارند، در مسیر سیمرغ توسعه قرار می‌گیرند.

کارگروه سیمرغ توسعه در سال 1387 با عنوان کارگروه توسعه ایران تشکیل شد و پس از انجام مطالعات بنیادین و تاریخی فرابازی توسعه و طراحی شاخص توسعه‌پذیری در سال 1396 اقدام به سنجش و رصد تحولات توسعه ایران کرد. پس از توسعه مدل سیمرغ توسعه در سال 1398 و با کمک اساتید توسعه و حقوق، این کارگروه نام خود را به کارگروه سیمرغ توسعه تغییر داد. 

گزارش‌های فصلی سیمرغ

اندازه‌گیری شاخص‌ سیمرغ توسعه در دو ساختاری و رفتاری در مقاطع زمانی سه ماهه

تحلیل موردی سیمرغ

Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus luctus nec

گزارش تحلیلی سیمرغ توسعه

تحلیل‌ قوه پویا و مقطعی توسعه و اثرگذاری سازمان‌ها (بازیگران) بر قوه توسعه در مقاطع زمانی شش‌ماهه و سالانه

تحلیل رفتاری توسعه

Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus luctus nec

چند اصل بنیادین شاخص سیمرغ

سیمرغ توسعه برداشتی زمینی از داستان سیمرغ عطار نیشابوری است که اهمیت نگاه پویا و مقطعی به توسعه، به‌خصوص قوه توسعه، را مورد تاکید قرار می‌دهد. بر اساس این رویکرد، جنبه پویای توسعه به معنای گذار از حاکمیت امتیاز در میان گروه‌های قدرتمند و فرادست به حاکمیت قانون، کنترل یکپارچه نظامی‌گری و زورگویی، به‌خصوص از نظر پاسخگویی آنها به نهادهای مدنی و دمکراتیک و عدم ورود آنها به عرصه فعالیت‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و در نهایت، ثبات سازمان‌ها و آزادی عمومی در ایجاد و دسترسی به انواع سازمان است. جنبه مقطعی توسعه به مدیریت امور جاری می‌پردازد که سه رکن دسترسی به فرصت‌ها و منابع رشد و توسعه در ارتباط جامعه با نظام بین‌المللی و توزیع این فرصت‌ها و منابع در مناطق و استان‌های کشور، دانایی در زمینه بهبود روش‌های افزایش منابع یا بهره‌گیری از فرصت‌ها و استفاده کارآمد از منابع و در نهایت کاهش هزینه‌های مربوط به هماهنگی برای انجام معاملات، اجرای تصمیم‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و حذف موانع سرعت در انجام معاملات است. اگر جنبه پویا نادیده گرفته شود آنگاه ممکن است به صورت مقطعی، رشدی ایجاد شود اما این رشد باثبات نیست و از میزان معینی فراتر نمی‌رود. اما در صورت توجه به جنبه پویا، جامعه می‌تواند پتانسیل‌های خود را آزاد کند و نوآوری در عرصه‌های مختلف زیست فردی و اجتماعی افزایش یابد.   

مدل سیمرغ توسعه، هم رابطه حکومت با مردم را لحاظ می‌کند و هم روی رابطه مردم با مردم متمرکز می‌شود. در واقع چگونگی برخورد حکومت با مردم، به‌ویژه در جنبه پویا، چگونگی رابطه مردم با مردم و چگونگی برخورد یا اثرگذاری مردم بر رفتار حکومت، در کانون توجه این مدل قرار دارد. 

بازیگر در مدل سیمرغ توسعه به سازمان‌های رسمی و غیررسمی اشاره دارد که هدف یکسانی را دنبال می‌کنند و در زمینه خاصی منفعت مشترکی دارند؛ برای نمونه سازمان‌های مردم‌نهاد در زمینه محیط زیست، یا اصناف در تجارت و بازرگانی، یا سازمان‌های حاکمیتی، هر یک از گروهی از افراد تشکیل شده‌اند که در موقعیت سازمانی، یا در هیبت شخصیت حقوقی، برای کسب منابع، کسب حق کنترل منابع و تحقق اهدافشان، راهبردهایی را دنبال می‌کنند.

شاخص سیمرغ توسعه، میزان تحقق هر یک از ارکان پویا یا مقطعی توسعه را اندازه می‌گیرد و در فواصل منظم سه‌ماهه گزارش می‌شود. مهمترین تفاوت شاخص سیمرغ توسعه با شاخص‌های متعارف توسعه این است که روی بازیگران یا آثار راهبردهای آنها تمرکز دارد. شاخص‌های دیگر به‌طور عمده از طریق پیمایش از شهروندان، بنگاه‌ها یا مدیران به گردآوری داده می‌پردازند و وضعیت توسعه را نشان می‌دهند اما شاخص سیمرغ توسعه در پی نمایش چرایی و چگونگی ایجاد وضعیت توسعه است؛ به عبارت دیگر، بازیگران چگونه وضعیت توسعه را تغییر می‌دهند. 

رضا مجیدزاده

مدیر کارگروه

کارشناسی ارشد اقتصاد 

مبدع شاخص توسعه پذیری  

مولف کتاب معمای غازان خان و …

تیم کارگروه سیمرغ توسعه

بیش از یک دهه فعالیت کارگروه مرهون تلاش متخصصان و علاقمندان بی شماری است که هر یک متناسب با تخصص و علاقمندی هایشان همراه بوده اند.  

کتاب های سیمرغ توسعه