بالا

توسعه و نماد

عنصر نماد در كنار عنصر زبان به مفهوم جامع تر ” نشانه ” مربوط مي شود ؛ نشانه هايي كه معاني را در قالب عناصري نمادين يا عناصر زبانی،‌ نمايندگي مي كنند. با پيروي از منطق مدل در اين محور،‌ پيش فرض اصلي آن است كه مي توان نشانه ها را نمود عيني بسياري از ارزش ها و عقايد دورني تر در هر سپهري دانست. در جامعه توسعه يافته كه بي شك از سپهر قدرتمندي نيز برخوردار است و عناصر شش گانه سپهرش در هماهنگي به سر مي برد ،‌ نشانه ها نيز آن هماهنگي را نمايندگي مي كند و برعكس در جامعه توسعه نيافته،‌ اولين نمود عيني اغتشاش و به هم ريختگي عناصر سپهر را مي توان در اغتشاش و آشفتگي نشانه هايش جستجو كرد.
با اين تعبير ،‌ مي توان ارتباطي را بين مفهوم توسعه و نمادها به طور خاص و نشانه ها به طور عام برقرار ساخت. این نکته مهمترین پیش فرض کارگروه نماد را شکل می بخشد. بررسي هاي آغازین این کارگروه نشان مي دهد كه در منابع مرتبط دو مفهوم نماد و زبان در زير مفهوم كلي تر ” نشانه ” مورد بررسي قرار مي گيرد .از اين رو، کارگروه در گام نخست سعي نموده مفهوم “نشانه” را باز شناخته و در گام بعد، جايگاه نماد، زبان و نشانه را در آن مفهوم معين نماید.
نشانه‌شناسی دانشی است که به بررسی کارکرد اجتماعی نشانه‌ها می‌پردازد. به عبارتی دیگر، وقتی ما در جامعه انسانی زندگی می‌کنیم پیوسته از طریق زبان یعنی آنچه می‌گوییم و آنچه می‌نویسم، از طریق رفتارهای فرهنگی‌مان یعنی آیین‌ها، پوشاک، شیوه‌های بیان فیزیکی (حرکات دست، چشم، ابرو…)، فضاهای شهری و همه و همه نشان می‌دهیم که ما موجودات نشانه‌سازی هستیم. یعنی چیزهای مختلفی را برای ابلاغ به دیگران تولید می‌کنیم. نشانه‌شناسی متونی را مطالعه می‌کند که از این نشانه‌ها درست می‌شود و قرار است دائماً ایجاد ارتباط کند و چیزی، پیامی و یا حسی را به دیگری نشان یا انتقال دهد.  می توان در یک جمله بطور خلاصه گفت، نشانه‌شناسی به دنبال یافتن سازوکارهای تولید و دریافت معنی از طریق  نظام‌های نشانه‌ای است.
نشانه شناسان بر نقش نظام های نشانه ای در شکل گیری واقعیت تاکید دارند. بر این اساس هیچ چیز طبیعی در ارزش های ما وجود ندارد و تمام آنها توسط نظام های نشانه ای در جوامع گفتمانی ساخته شده اند.
اگر چه چیزها ممکن است به طور مستقل از نشانه ها وجود داشته باشند اما ما آنها را فقط به واسطه نشانه ها می شناسیم و فقط آن چیزی را می بینیم که نظام های نشانه ای اجازه دیدن آن را می دهند.
نشانه ها توسط قراردادهای اجتماعی (که آموخته می شوند) به مدلول ها ارتباط پیدا می کنند. ما به این قراردادها عادت می کنیم و آنها در رسانه های مختلف طبیعی به نظر می آیند. نشانه شناسی نشان داده است که شفافیت رسانه ها یک توهم است. هر وقت نشانه ای ارائه می شود،‌یک ایدئولوژی هم به همراه آن ارائه خواهد شد. در واقع هیچ نظام نشانه ای که به طور ایدئولوژیک خنثی باشد وجود ندارد. نظام های نشانه ای به طبیعی سازی و تقویت چهارچوب های خاصی که می گویند چگونه چیزها وجود دارند کمک می کند. لذا باید دانست تحلیل نشانه شناختی همیشه یک تحلیل ایدئولوژیک هم هست.
نشانه شناسی کمک مان می کند تا تشخیص دهیم معنا به طور منفعل دریافت نمی شود بلکه صرفا در فرایند فعال تفسیر به وجود می آید. آن چه درک می شود، ازطریق نشانه ها تثبیت می شود و در نهایت طبیعی جلوه می کند. آگاهی در مورد نقش پررنگ نشانه ها در طبیعی سازی ارزش های ایدئولوژیک، کارکردی است که می توان برای نشانه شناسی در نظر گرفت.
لذا کارگروه با شناخت و بررسی ” نشانه ها ” اين دو لايه نماد وزبان (لایه های میانی) در ابتدا از طريق:
طوفان ذهنی و همفكري و هم انديشي اعضای کار گروه ،  استماع نظرات صاحبنظران و محققانی که در این حوزه ها مطالعه و تحقیق نموده اند ، سفارش انجام  تحقیقات مستقل ، برگزاری سمیناره های یکروزه و تعیین محورهای سمینار و سفارش تهیه و تدوین و ارائه مقاله در محورهای مرتبط  ،  گردآوری داده ها و اطلاعات جامع و کامل ، سایر منابع پژوهشی مرتبط و تشکیل بانک اطلاعات در این حوزه ها و سپس با نگرش به لايه ارزش ها و اعتقادات  (درونی ترین لایه)  و روش ها و تكنولوژی (بیرونی ترین لایه) ها و دیگر لایه ی هنجار، نسبت به تبادل و تعامل بین گروهی  تا دستیابی به پاسخ مورد نظر از منظر کارگروه نشانه ها (نماد و زبان ) به مدل سپهر ، اقدام خواهد نمود.
برنامه مطالعاتی این حوزه پژوهشی به شرح زیر می باشد:
۱) بررسي مفهوم نشانه و ارائه تعريف جامع و مانع ازآن با توجه به تعيين جايگاه زبان و نماد در تعريف نشانه
۲) مطالعه روند شكل گيري (مولفه هاي تأثير گذار) و تغييرات و بكارگيري آن از گذشته تا كنون و تعيين آن
۳) بررسي مفاهيم نشانه (با تأكيد بر نماد) و توسعه و تبيين ارتباط بين اين دو
۴) شناخت و شناسايي نشانه هاي (با تأكيد بر نمادها) بارز توسعه نيافتگي و توسعه يافتگي تا وضعيت موجود
۵) روش شناسي تحليل نمادها و تحليل نمادها
۶) انتخاب  نمادهاي موثر در توسعه و نمادهای بازدارنده در وضعیت مطلوب
۷) ارائه مدل برای باززنده سازي نمادهاي موثر در توسعه
۸) ارائه مدل جهت کمرنگ کردن نمادهای غیر مطلوب در توسعه

بدون نظر

متاسفیم فرم دیدگاه گذاری بسته است.